Preventie is het voorkomen van directe oorzaken van onveiligheid en het beperken van de gevolgen ervan door het invoeren van preventieve maatregelen in een bepaald gebied. Men kan dit doen door bijvoorbeeld aan vergunningen voorwaarden te verbinden met het oog op brandveiligheid. Het toetsen van bouwplannen, uitgeven van gebruiksvergunningen en uitvoeren van controles is hiervan de daadwerkelijke invulling. Ook voorlichting is een vorm van preventie. Door te werken aan goede voorlichting en communiceren over risico's, kan gewerkt worden aan een beter risicobewustzijn.

Door de grote samenhang tussen pro-actie en preventie is er bij de brandweer van Den Helder is er voor gekozen deze twee keten onderdelen onder te brengen in een bureau Pro-actie en Preventie.

De afdeling Pro-actie en Preventie van de brandweer Den Helder bestaat uit zes beroepskrachten: het hoofd van de afdeling, twee preventie-inspecteurs en drie preventie controleurs. Deze zes beroepskrachten houden zich fulltime bezig met het adviseren en controleren op brandveiligheidsgebied. Zo geeft de afdeling onder andere advies op het gebied van gebruiksvergunningen, beoordeelt men bouwtekeningen, controleert men gebouwen, houdt men controle’s bij evenementen. De afdeling rapporteert en adviseert, aan B&W, aangaande zaken op brandpreventief gebied in de breedste zin van het woord. De afdeling Pro-actie Preventie geeft ook voorlichtingen op het gebied van brandpreventie. Dit kan zijn van voorlichting aan een school tot aan voorlichting van een bewonersvereniging.